• หน้าหลัก
• ประวัติส่วนตัว (Profile)
• รายวิชา (Course)
• ติดต่อ
• งานวิจัยและผลงาน
• บทความ
• มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐฒ

มดลูกแตก (Uterine rupture)       

      ภาวะมดลูกแตก เป็นภาวะฉุกเฉินที่เกิดขึ้นได้จากการตั้งครรภ์และการคลอดผนังมดลูกแตกหรือปริออก ทำให้ตกเลือดเข้าไปในช่องท้องเป็นจำนวนมาก ทารกในครรภ์และน้ำคร่ำอาจหลุดออกจากมดลูกเข้าไปในช่องท้อง ทารกจะเสียชีวิตในครรภ์ ปัจจัยเสี่ยงสำคัญคือ การเคยมีแผลที่ตัวมดลูกมาก่อน เช่น การผ่าตัดคลอด การผ่าตัดก้อนเนื้องอกมดลูก การขูดมดลูก ภาวะมดลูกผิดปกติแต่กำเนิด การใช้ยากระตุ้นการหดรัดตัวของมดลูก เช่น oxytocin หรือ misoprostol การคลอดติดขัดจากการผิดสัดส่วนระหว่างศีรษะทารกกับช่องเชิงกราน หรือทารกอยู่ในท่าผิดปกติ การใช้หัตถการช่วยคลอด หรือมีประวัติได้รับอุบัติเหตุรุนแรง มีลักษณะทางคลินิก คือ เลือดออกทางช่องคลอดหรือในช่องท้อง ปวดท้อง มีภาวะซีดหรือช็อค ทารกมีภาวะ fetal distress หรือเสียชีวิตอย่างฉับพลัน

ปัจจัยเสี่ยง

1. มดลูกได้รับบาดเจ็บหรือโดนกระแทก
2. เคยได้รับการผ่าตัดผนังมดลูกมาก่อนการผ่าตัดก่อนหน้านี้อาจทำให้เกิดความอ่อนแอที่ผนังมดลูก
3. เคยขูดมดลูกหรือเคยทำแท้งมาก่อน
4. ผนังมดลูกบางผิดปกติ
5. เกิดจากรกฝังตัวลึกไปในผนังมดลูก แล้วทะลุออกมาด้านนอกมดลูก
6. เจ็บครรภ์นานเกินไป มดลูกหดรัดแรง แต่ปากมดลูกไม่ยอมเปิด มดลูกก็แตกได้
7. เชิงกรานแคบ ทารกตัวโตมาก ท่าของทารกผิดปกติ หรือทารกหัวบาตร
8. การใช้ยากระตุ้นการหดรัดตัวของมดลูก เช่น oxytocin หรือ misoprostol
9. หญิงตั้งครรภ์ที่คลอดทางช่องคลอดหลังจากการผ่าตัดคลอด (VBAC)

อาการแสดงภาวะมดลูกแตก

1. ปวดบริเวณเหนือหัวหน่าว
2. ผู้คลอดกระสับกระส่าย กระวนกระวาย ชีพจรเบาเร็ว หายใจไม่สม่ำเสมอ
3. มดลูกหดรัดตัวไม่สัมพันธ์กันความก้าวหน้าของการคลอด
4. หน้าท้องมองเห็นสองรอน (Bandl’s ring)
5. กดเจ็บบริเวณหน้าท้อง
6. อาการปวดอย่างต่อเนื่อง หรือปวดท้องเพิ่มขึ้น
7. FHS ของทารกในครรภ์ไม่สม่ำเสมอ
8. มีเลือดออกทางช่องคลอด

jนำรูปภาพ แสดงการแตกของมดลูกมดลูก คัดลอกมาจาก https://www.maerakluke.com/topics/2917 เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2563

การดูแลรักษาภาวะมดลูกแตก

1. ประเมินสภาวะและกู้ชีพมารดาก่อนทารกเสมอ
   1. 1 ตรวจสัญญาณชีพ และปริมาณปัสสาวะ (ใส่สายสวนปัสสาวะ)
   2. 2 เจาะเลือดเพื่อตรวจ           
2. ผ่าตัดฉุกเฉิน (exploratory laparotomy) ทุกรายทันที ไม่ว่าทารกจะมีชีวิตอยู่หรือไม่
3. เย็บซ่อมแซมหรือตัดมดลูกขึ้นอยู่กับพยาธิสภาพของรอยแตกและความต้องการมีบุตรอีกหรือไม่

สรุป

          การแตกของมดลูกเป็นภาวะฉุกเฉินทางสูติศาสตร์แม้ว่าจะพบได้น้อย แต่มีผลกระทบร้ายแรง อันตรายต่อชีวิตทั้งมารดาและทารก  แตกของมดลูกแม้ว่าจะสามารถป้องกันการได้แต่การประเมินและการดูแลให้การช่วยเหลืออย่างรวดเร็วเป็นสิ่งสำคัญเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียชีวิตของมารดาและทารกในครรภ์ ความอ่อนแอของผนังมดลูกจากการที่เคยได้รับการผ่าตัดคลอดในครรภ์ก่อนหรือเคยผ่าตัดเนื้องอกที่ตัวมดลูกมาก่อน ทำให้ผนังมดลูกไม่สามารถทนต่อการหดรัดตัวเนื่องจากการเจ็บครรภ์คลอดได้ ผนังมดลูกก็จะแตกบริเวณที่เคยเป็นรอยผ่าตัดเดิม ดังนั้นการฝากครรภ์ที่เหมาะสมจึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อลดผลเสียที่เกี่ยวข้องกับภาวะที่หลีกเลี่ยงได้

เว็บไซด์หน่วยงาน pws.npru.ac.th/admin

เว็บไซด์คณะ http://nurse.npru.ac.th/

เว็บไซด์ส่วนตัว  http://pws.npru.ac.th/supparat